Multiwitaminy i zdrowie – Łukasz Czerwiński Dietetyk online

Multiwitaminy i zdrowie

multiwitaminy a zdrowie

Rozpowszechnienie stosowania multiwitamin

Według Narodowego Badania Zdrowia i Odżywiania (NHANES; 2007‑2010) suplementy diety stosowane są przez 53% dorosłych Amerykanów [1]. Przeprowadzone badanie miało na celu sprawdzenie, dlaczego Amerykanie przyjmują suplementy diety. Najczęstszymi przyczynami stosowania suplementów diety były: „poprawa ogólnego stanu zdrowia” (45%), „utrzymanie zdrowia” (33%), „zdrowie kości” (25%). Dominującymi suplementami okazały się preparaty multiwitaminowe i mineralne.W Polsce również najczęściej stosowanymi suplementami są preparaty multiwitaminowe i mineralne [2], [3]. W 2016 roku na grupie 100 polaków, które wzięły udział w ankiecie, aż 77% udzieliło odpowiedzi, że stosowało suplementy diety. Natomiast jak podaje Wierzejewska, 14% do 74% badanych w zależności od grupy populacyjnej i 98% u kobiet w ciąży deklarowało przyjmowanie suplementów diety [4]. Większość ludzi przyjmuje multiwitaminy w przekonaniu, że poczują się lepiej, uzyskają więcej energii, poprawią zdrowie i zapobiegną chorobie. Dlatego przejrzymy dostępna literaturę oceniającą wpływ multiwitamin na zdrowie.

Skąd przekonanie, że multiwitaminy są korzystne dla zdrowia?

Hipoteza, że multiwitaminy (preparaty witaminowe/mineralne) mogą poprawić zdrowie wynika z opublikowanych dowodów potwierdzających rolę określonych mikroelementów w zapobieganiu chorobom. Dane są zgodne, że dieta bogata w owoce i warzywa jest podstawą zdrowia i wiąże się z niższym ryzykiem chorób układu krążenia i raka, które są najczęstszymi przyczynami zgonów [5].

Wpływ multiwitamin na zdrowie, czyli śmiertelność lub częstość występowania chorób układu krążenia lub zapadalność na raka

Wieloetniczne badanie kohortowe nie wykazało związku między stosowaniem multiwitamin i śmiertelnością ze wszystkich przyczyn, chorób sercowo-naczyniowych lub nowotworów u 182 099 mężczyzn i kobiet po średnim okresie obserwacji 11 lat [6]. „W badaniu nie stwierdzono wyraźnego spadku lub wzrostu śmiertelności ze wszystkich przyczyn, chorób układu krążenia lub raka wśród użytkowników multiwitamin. Co więcej, ryzyko zachorowalności z powodu nowotworów ogólnie lub konkretnych rodzajów nie różniło się między osobami stosującymi multiwitaminy, a niestosującymi”.
W innym, dużym badaniu kohortowym na temat zdrowia kobiet, z medianą obserwacji trwającą 8 lat, wśród 161 808 kobiet po menopauzie (z czego 41,5% przyjmowało multiwitaminę) nie stwierdzono związku stosowania multiwitamin z ryzykiem zachorowania na raka i choroby sercowo-naczyniowe, a śmiertelnością [7].
W badaniu Linxian, po 6 latach suplementacji i prawie 20 latach dodatkowej obserwacji, multiwitaminy nie poprawiły zdrowia. Nie miały wpływu na śmiertelność w populacji chińskiej z niedoborem składników odżywczych. Słabo odżywione populacje powinny odnieść największe korzyści z suplementacji multiwitaminami. Ze względu na populacje z niedoborami, to badanie jest silnym dowodem ich efektów. Jednakże nie zaobserwowano korzyści z multiwitamin dla całkowitej śmiertelności [8].
Duża prospektywna kohorta starszych kobiet (38 772 uczestniczek, 61,6 lat w chwili rozpoczęcia badania) w Iowa Women’s Health Study wykazała, że ​​przez ponad 19 lat większość suplementów diety nie wiązała się ze zmniejszeniem całkowitej śmiertelności [9].
National Institutes of Health-AARP Diet and Health Study zbadało związek między spożyciem suplementów multiwitaminowych, a ryzykiem zachorowania na raka prostaty. W badaniu wzięło udział 295344 mężczyzn. Wyniki sugerują, że regularne stosowanie multiwitamin nie było związane ze zmniejszonym ryzykiem raka prostaty. Jednak w grupach z historią raka gruczołu krokowego w rodzinie, stosujących duże ilości multiwitamin zaobserwowano wzrost ryzyka [10].

Badania z randomizacją


Badań obserwacyjnych jest więcej, jednak złotym standardem do oceny, czy dana praktyka oferuje korzyści lub szkody, jest przeprowadzenie randomizowanego badania. Dzięki niemu można uzyskać bardziej przekonujące dowody dotyczące ryzyka śmiertelności związanego ze stosowaniem multiwitamin. Z racji, że mamy metaanalizę randomizowanych badań, czyli ich podsumowanie w całość warto ją przytoczyć. Zamiast skupiać się na pojedynczych badaniach. Wyniki tej metaanalizy opublikowano w 2013 roku. Objęła 21 badań randomizowanych (w tym ponad 91 000 osób) i wykazały, że suplementacja multiwitaminowo multimineralna nie ma istotnego wpływu na ryzyko śmiertelności ze wszystkich przyczyn, śmiertelności o etiologii naczyniowej lub śmiertelności z powodu raka [11].
Badanie Physicians Health Study II to jedne z największych badań na dużą skalę. Randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie, w którym zbadano długoterminowe skutki powszechnie dostępnej multiwitaminy (Centrum) w zapobieganiu chorobom przewlekłym. Po ponad dziesięciu latach leczenia i obserwacji u 14 641 mężczyzn, codzienne przyjmowanie multiwitaminy nie zmniejszało ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, zawału mięśnia sercowego, czy udaru mózgu [12].

Niedawno opublikowano tzw. przegląd parasolowy, który analizuje przeglądy i metaanalizy badań, w celu oceny spójności tematu. Ogólnie rzecz ujmując przeglądy parasolowe pozwalają uzyskać zrozumienie szerokiego obszaru tematycznego.
Celem owego przeglądu było zbadanie dowodów na wpływ suplementów diety oraz interwencji żywieniowych na śmiertelność i wyniki sercowo-naczyniowe u dorosłych. Przegląd dość istotny dla żywieniowców, gdyż objął prawie milion uczestników. W każdym razie preparaty multiwitaminowe nie miały wpływu na śmiertelność ani na wyniki chorób sercowo-naczyniowych [13].

Można więc śmiało powiedzieć, że wpływ multiwitamin na zdrowie nie jest przekonujący w świetle badań naukowych, tak jak świetle reklamy.

Jeśli chcesz poprawić swoje zdrowie, zamiast w multiwitaminy zainwestuj w warzywa i owoce!

Bibliografia do wglądu u autora.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *.

*
*
You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>